Үлестірім құйрығының тәуекелі: VaR шегінен тыс не қалады

Шек — максимум емес

Тәуекелдегі құн немесе VaR белгілі көкжиек пен сенімділік деңгейіндегі шығын квантилін сипаттайды. Бір күндік 95% VaR — модельденген бір күндік шығын үлестірімінің жоғарғы құйрығына қатысты шек. Ол ең жоғары ықтимал шығын да, уәде етілген стоп деңгейі де, ертеңгі шығынның шектелетіні туралы мәлімдеме де емес.

Сенімділік деңгейі жалғыз өзі жеткіліксіз. Долларлық сан портфель көлеміне, активтерге, бағалау әдісіне және қолданылған үлестірімге байланысты. Тарихи, параметрлік және симуляциялық тәсілдер әртүрлі жорамалдарға сүйенетіндіктен әртүрлі жауап бере алады. Таңба тәртібін әрқашан көрсетіңіз: кейбір жүйелер залалды оң санмен, басқалары теріс кірістілік шегімен береді.

Ең нашар нәтижелердің қаншалықты ауыр екенін сұраңыз

Күтілетін шектен тыс шығын дискретті квантиль шекарасын дұрыс өңдей отырып, нәтижелердің таңдалған ең нашар бөлігіндегі орташа шығынды қарайды. Осылайша ол квантильдің өзі жасыруы мүмкін құйрық шығынының ауырлығын сипаттайды. Екі портфельдің VaR мәні ұқсас болып, сол шектен кейінгі шығындары өте әртүрлі болуы мүмкін.

Бұл қосымша ақпарат өлшемді қателеспейтін етпейді. Құйрықтағы бақылаулар аз, сондықтан бағалар тұрақсыз болуы мүмкін. Қысқа іріктемеде келесі дағдарысқа ұқсас ешбір дағдарыс болмауы мүмкін. Реттеуші нарықтық тәуекел жүйелері белгілі модельдерде күтілетін шектен тыс шығынды қолданады, бірақ оқу есебі реттеуші капитал бағалауы емес және сол терминологияның беделін иемденбеуі тиіс.

Дискретті үлестірімде Expected Shortfall әрдайым VaR-дан қатаң үлкен шығындардың орташа мәні емес. Шығын 97% ықтималдықпен нөл, 2%-бен жүз, 1%-бен мың болса, ең нашар 5%-ға нөлдік нәтижелердің екі пайыздық тармағы да кіреді. Бұл бөліктің орташа мәні 240.

Тарихта болмағаны мүмкін еместігін білдірмейді

Тарихи модельдеу ағымдағы портфельді өткен өзгерістермен қайта бағалайды немесе жуықтайды. Оның ашықтығы пайдалы, бірақ ол таңдама сыртындағы оқиғаларды автоматты түрде көрсете алмайды. Иінтіріктегі, сауда алаңдарындағы немесе құралдардың өзіндегі құрылымдық өзгерістер таныс тарихи күйзелісті бүгін басқаша әрекет еткізуі мүмкін.

Параметрлік модельдер де тексеруді қажет етеді. Табыстылық қалыпты үлестірілген деу кейбір шеткі нәтижелер мен тәуелділіктерді төмен бағалауы мүмкін. Бір күндік тәуекелді уақыттың квадрат түбірімен масштабтау тәуелділік пен үлестірімге қатаң жорамалдар қояды; ол өтімсіз позициялар не сызықтық емес өнімдер үшін әмбебап ереже емес. Бір модельді портфельдің объективті қасиеті ретінде бермей, балама жорамалдарға сезімталдықты көрсетіңіз.

Үлестірім құйрығындағы тәуелділік пен өтімділікті бірге қарау керек

Шектен тыс бірлескен қозғалыс әдеттегі күндерден өлшенген корреляциядан өзгеше болуы мүмкін. Әртараптандыратындай көрінетін бірнеше позицияны қаржыландыру тарылғанда бір мезгілде сату қиын болуы мүмкін. Залал кепіл талаптарын ұлғайтып, мәжбүрлі сатуға және қосымша баға қысымына әкеледі. Статикалық табыстылық үлестірімі бұл кері байланысты қамтымауы мүмкін.

Спред кеңеюі, орындалу кідірісі және хедждің қолжетімсіздігі сценарийлерін қосыңыз. Опциондарда немесе иінтірікті өнімдерде бір шағын қозғалыс бағасын созбай, өзгеретін сезімталдықпен позицияны қайта бағалаңыз. Операциялық үзілістер басқарылатын қолайсыз баға қозғалысын үлкенірек іске асқан залалға айналдыра алады. Әр шеткі оқиғада мінсіз шығу процесін болжайтын тәуекел өлшемі толық емес.

Бірнеше қырынан қарап, ерекшеліктерді тексеріңіз

Сандық шеткі тәуекел өлшемдерін сценарий залалдарымен, шоғырлану есептерімен және ақша ағыны стресс-тесттерімен бірге қолданыңыз. Әрқайсысы өзгеше нәрсені ашады. Нақты залал модельдік VaR шегінен асса, оқиға көзделген асу жиілігіне сай ма, модель дұрыс іске асқан ба және базалық үлестірім өзгерген бе, зерттеңіз.

Тек соңғы ерекшеліктер жоғалсын деп қайта баптамаңыз. Модельді адал бағалау үшін бұрынғы болжамдарды сақтаңыз. Шеткі тәуекел туралы пайдалы есеп ненің қамтылғанын, ненің қамтылмағанын, бағаның қаншалықты белгісіз екенін және оған қандай шешімдер тәуелді екенін түсіндіреді. Ең үлкен қауіп көбіне қысқа статистиканы оны жасаған жорамалдарды елемеуге рұқсат деп қабылдау болады.

Шектен асу жиілігі мен шығын ауырлығын бірге қараңыз

Болжам мен тексеру нәтижесі бір портфельді өлшеуі керек. Кешегі позициялардың бір күндік тәуекелі бүгінгі жаңа мәмілелер мен ақша алуды қамтыған нәтижемен бірдей емес. Тұрақты позициялар бойынша нәтиже модельді, ал нақты шот бүкіл сауда үдерісін тексереді.

Дәл калибрленген үздіксіз модельде бір күндік 99% VaR күндердің 1%-ында асады. 250 күнде күтілетін сан 2,5. Тәуелсіз оқиғалар мен тұрақты ықтималдықта кемінде бір рет асу мүмкіндігі шамамен 91,9%; бір асу автоматты түрде сәтсіздік емес.

Шектен сәл асқан және одан он есе үлкен шығын екеуі де бір оқиға саналады, бірақ экономикалық салдары бөлек. Соманы, жағдайды және оқиғаға дейін берілген болжамды қараңыз. Асулардың бір кезеңге шоғырлануы да маңызды.

Тең салмақты мың сценарийдің ең нашар 1%-ында тек он нәтиже бар. Біреуін ауыстыру орташа мәнді қатты өзгерте алады. Санды, салмақты және ірі шығынға сезімталдықты көрсетіңіз; қосымша ондық таңба қосымша дерек емес.