Yangi tavakkal yaratmasdan noaniq pul oqimlarini xedjlash

Avval pul oqimini belgilang

Xedjlash aniq xavfdan boshlanishi kerak: chet el valyutasidagi hisob-faktura, kelgusi xarajat yoki aktiv qiymati. Miqdor, sana, hisobot valyutasi va noaniqlikni yozing. Tasdiqlangan olinadigan summa hali taxmin qilinayotgan sotuv bilan bir xil emas. Kutilayotgan daromadning barchasi forvardda sotilsa, buyurtmaning bekor bo‘lishi tushumni yo‘qotishi, ammo valyutani yetkazib berish majburiyatini saqlab qolishi mumkin.

Maqsad xedjning alohida foydasini maksimal qilish emas, byudjet barqarorligi bo‘lishi mumkin. Zarar keltirgan forvard kontrakti ham, asosiy tushum qarama-qarshi miqdorda qimmatlashsa, shu maqsadga erishishi mumkin. Derivativni alohida emas, umumiy iqtisodiy natijani baholang. Buxgalteriya taqdimoti va iqtisodiy ekspozitsiya ham aynan bir xil bo‘lishi shart emas.

Noaniqlikni hisobga oladigan nisbatni tanlang

Xedj koeffitsiyenti taxminiy ekspozitsiyaning qancha qismi qoplanganini ko‘rsatadi. Qisman xedj ayrim valyuta o‘zgaruvchanligini qoldiradi, lekin prognozni ortiqcha xedjlash xavfini kamaytiradi. To‘liq qat’iy belgilangan summa o‘ta noaniq summadan boshqacha yondashuvni oqlashi mumkin. Bu bitta foiz hamma uchun eng yaxshi degan da’vo emas, xavfni boshqarish tuzilmasi haqidagi savol.

Derivativ qo‘shishdan oldin tabiiy qoplashlarni aniqlang. Yevro olib, yevrodagi yetkazib beruvchilarga to‘laydigan biznesning sof ekspozitsiyasi yalpi tushum ko‘rsatganidan kichikroq bo‘lishi mumkin. Vaqt muhim: to‘lovdan olti oy keyingi tushum to‘lovni moliyalashtirish ehtiyojini yo‘qotmaydi. Miqdor, vaqt va valyuta xavfini bitta yillik sof raqamga yashirmay ajrating.

Ehtimollar bilan vaznlangan tushum kafolatlangan summa emas. 100,000 yevro olish ehtimoli 70 %, hech narsa olmaslik ehtimoli 30 % bo‘lsa, kutilayotgan qiymat 70,000 yevro. Shu miqdor forvardda sotilib, tushum nol chiqsa, butun xedjning ortida biznes daromadi bo‘lmaydi. Faqat o‘rtachani emas, mumkin bo‘lgan natijalarni tekshiring.

Turli vositalar turli xavflarni ko‘chiradi

Forvard o‘z shartlari va kontragent kelishuvlariga muvofiq, belgilangan nominal va sana uchun valyuta kursini mahkamlashi mumkin. Fyucherslar standartlashtirilgan hajm birliklari va variatsion marja pul oqimlarini kiritadi. Opsion mukofot evaziga assimetrik himoya berishi mumkin, ammo amalda qanday himoya borligini ijro narxi, muddat va bajarish qoidalari belgilaydi. Hech biri barcha biznes noaniqligini yo‘qotmaydi.

Aniq mos kelayotgandek ko‘ringan xedj ham likvidlik bosimini yaratishi mumkin. Asosiy hisob-faktura to‘lanishidan oldin derivativ ta’minot talab qilishi mumkin. Puli cheklangan kompaniya uchun yakuniy iqtisodiy qoplash kuchli bo‘lsa ham, vaqt farqi ahamiyatli. Yakuniy valyuta kursi natijasini yagona muhim raqam deb bilmay, ta’minot va hisob-kitob ssenariylarini ham kiriting.

Haqiqiy yevro tushumi A, forvardda sotilgan summa H, forvard kurs F va oxirgi spot kurs S bo‘lsin; kurslar dollar/yevroda. Xarajatlardan oldingi dollar tushumi H × F + (A − H) × S. H = A bo‘lsa, S ta’siri yo‘qoladi. H kattaroq bo‘lsa, yevroning kuchayishi yetishmayotgan yevroni xarid qilishni qimmatlashtiradi.

Ekspozitsiya o‘zgarishini kuzating

Mijoz buyurtmaning yarmini bekor qilsa, o‘zgarmagan to‘liq xedj spekulyativ ortiqcha pozitsiyaga aylanishi mumkin. Hisob-faktura sanasi surilsa, pul kelishidan oldin xedjni hisob-kitob qilish yoki muddatini uzaytirish kerak bo‘lishi mumkin. Bu tuzatishlarning narxi va operatsion talablari bor. Shu sababli xedj siyosatiga faqat dastlabki buyurtma emas, qayta ko‘rib chiqish jarayoni ham kerak.

Amaliy mashq jadvalida dastlabki prognoz, qat’iy kelishilgan summa, haqiqiy summa, derivativ nominali va muddatini kuzating. Har bir tuzatishni o‘sha paytda mavjud bo‘lgan ma’lumotlar bilan izohlang. Dastlabki qarorni yakunda olingan daromad avvaldan aniq bo‘lgandek baholamang. Bunday yondashuv haqiqiy noaniqlik muammosini natija ma’lum bo‘lgandan keyingi sun’iy taqqoslashga aylantiradi.

Muvaffaqiyatni belgilangan maqsadga nisbatan o‘lchang

Xedjlangan natijani xedjlanmagan natija va dastlabki byudjet bilan taqqoslang. Savdo xarajatlari va har qanday mukofotni kiriting. Qulay valyuta ssenariysida xedj foydani kamaytirsa ham torroq natijalar taqsimoti muvaffaqiyat bo‘lishi mumkin. Noaniqlikni kamaytirish xarajati avtomatik tarzda xedj muvaffaqiyatsizligi dalili emas.

Alohida investorlar uchun xorijiy aktivlarda ham shu tamoyil amal qiladi: valyutani xedjlash aktivning o‘z narx xavfini yo‘qotmaydi. Valyuta ekspozitsiyasi mukammal qoplansa ham aksiyalar fondi keskin tushishi mumkin. Qaysi noaniqlik kamayishi va qaysisi qolishini belgilang. O‘quv arifmetikasi muayyan kontrakt, amaldagi qoidalar va foydalanuvchi sharoitini ko‘rib chiqish o‘rnini bosmaydi.

Qo‘shimcha sezgirlik jadvalida tushum summalarini satrlarga, kelajak spot kurslarini ustunlarga joylashtirish mumkin. Har bir katakda bir xil qat’iy xedj bilan umumiy tushumni hisoblang. Bu eng ehtimoliy valyuta kursini bashorat qilmasdan, qoldiq valyuta noaniqligini ham, kontrakt tushumdan oshib ketadigan nuqtani ham ko‘rsatadi.