სტრესტესტები: შეადგინეთ მარცხის ჯაჭვის მოდელი
შექმენით თანმიმდევრული შოკები, რომლებიც აკავშირებს ფასებს, უზრუნველყოფას, ლიკვიდობასა და საოპერაციო შეზღუდვებს.

იკითხეთ, რა შეიძლება დაირღვეს და არა მხოლოდ რა არის სავარაუდო
სტრეს-ტესტი კითხულობს, როგორ იქცევა პორტფელი ან პროცესი განზრახ არასასურველ პირობებში. იგი პროგნოზი არ არის და ყოველ წარმოსახვით სცენარზე ზუსტი ალბათობის მიწერამ შეიძლება ცრუ სიმშვიდე შექმნას. მისი სარგებლიანობა იმ სისუსტეების გამოვლენაშია, რომლებსაც საშუალო დღე ან ვოლატილობის შეფასება მალავს.
დაიწყეთ მკაფიო გადაწყვეტილებით: ეყოფა თუ არა ხელმისაწვდომი ფული უზრუნველყოფის საჭიროებას, დომინირებს თუ არა კონცენტრაცია ზარალში, ან განხორციელებადია თუ არა დაგეგმილი გამოსვლა. გადაწყვეტილების გარეშე ტესტი ხშირად შთამბეჭდავ ცხრილად იქცევა პრაქტიკული შედეგის გარეშე. ინსტიტუციური სტრესტესტირების პრინციპები ხაზს უსვამს მიზნებს, მართვას, მონაცემთა ხარისხსა და არსებით კრიტიკულ შემოწმებას; მცირე სასწავლო პორტფელს ამ დისციპლინის გამოყენება შეუძლია ისე, რომ საბანკო რეგულაციის გამეორებაზე პრეტენზია არ ჰქონდეს.
გამოიყენეთ თანმიმდევრული სცენარები და განცალკევებული მგრძნობელობები
მგრძნობელობის ტესტი ცვლის ერთ საწყის მონაცემს, მაგალითად, საპროცენტო განაკვეთს ან გაცვლით კურსს, სხვებს კი უცვლელს ტოვებს. ეს წმინდა მექანიკურ კავშირს აჩვენებს. სცენარი აერთიანებს ცვლილებებს, რომლებიც შეიძლება ერთად მოხდეს: აქტივების ფასების ვარდნას, სპრედების გაფართოებას, უზრუნველყოფის შესუსტებასა და დაფინანსებაზე წვდომის შემცირებას. ორივე მიდგომა სასარგებლოა, თუმცა სხვადასხვა კითხვას პასუხობს.
ნუ ააწყობთ გარეგნულად ექსტრემალურ ამბავს ურთიერთშეუსაბამო დაშვებებისგან ამის აღნიშვნის გარეშე. ამავე დროს, ნუ ივარაუდებთ, რომ ნაცნობი ჰეჯები ყოველთვის მუშაობს. ერთი ეკონომიკური შოკისას დაფიქსირებული ობლიგაცია-აქციის ურთიერთკავშირი სხვა შოკისას შეიძლება უკუიქცეს. აღწერეთ ეკონომიკური მექანიზმი, დროითი ჰორიზონტი და დაზარალებული ინსტრუმენტები. ჩართეთ სცენარი, რომელშიც პორტფელის თითქოს დივერსიფიკაციის მომტანი პოზიციები ერთობლივად უარყოფითად მოძრაობს.
გამოყავით გადაფასების ზარალი ფულის საჭიროებისგან
საბაზრო ფასით გადაფასების ზარალი კაპიტალს ამცირებს, მარჟის მოთხოვნა კი ფულის დაუყოვნებლივ მოძიებას მოითხოვს. ისინი დაკავშირებულია, მაგრამ ერთი და იგივე არ არის. ზოგი ინსტრუმენტი ზარალს ყოველდღიურად ასწორებს, სხვები დამატებით უზრუნველყოფას ითხოვს ან უზრუნველყოფის ღირებულების შემცირების კოეფიციენტის დისკრეციულ ცვლილებას უშვებს. მიუწვდომელ ანგარიშზე არსებული ფულის ვადამდე გადარიცხვა შეიძლება ვერ მოხერხდეს.
თითოეული ვალდებულება ვალუტის, მდებარეობისა და ვადის მიხედვით აღწერეთ. კონსოლიდირებულ ანგარიშგებაში პორტფელი შეიძლება გადახდისუნარიანი ჩანდეს, თუმცა საჭირო ადგილას საჭირო ფული არ ჰქონდეს. არ ივარაუდოთ, რომ აქტივის გაყიდვიდან თანხა მყისიერად ან ნაჩვენები ფასით შემოვა. ანგარიშსწორების ვადებმა, ბანკების სამუშაო საათებმა, გატანის შეზღუდვებმა და პლატფორმების შეფერხებებმა შეიძლება ერთი შეხედვით მარტივი დაფინანსების გეგმაც დაარღვიოს.
უზრუნველყოფის დისკონტი ფასს დაფინანსებას უკავშირებს. 10 000 დოლარის აქტივი 10%-იანი დისკონტით 9 000 დოლარის უზრუნველყოფას იძლევა. თუ ფასი 8 000-მდე დაეცა და დისკონტი 25%-მდე გაიზარდა, უზრუნველყოფა 6 000 იქნება. უზრუნველყოფის შესაძლებლობა 3 000-ით შემცირდა, ფასობრივი ზარალი კი 2 000-ია. სხვაობა დამატებითი სავაჭრო ზარალი არ არის; ის დაფინანსების პირობების ცვლილებას ასახავს.
მიეცით ლიკვიდობას შოკთან ერთად ცვლილების საშუალება
გასვლის მუდმივი ხარჯის დაშვება განსაკუთრებით სუსტია სტრესის დროს. სპრედები შეიძლება გაფართოვდეს, სიღრმე გაქრეს და რამდენიმე პოზიციამ ერთსა და იმავე შეზღუდულ ლიკვიდობაზე იკონკურიროს. სტოპ-ორდერი უნდა მოდელირდეს სარწმუნო შესრულებადი ფასებით და არა მხოლოდ გააქტიურების ფასით. ოფციონებმა და ბერკეტიანმა პროდუქტებმა შეიძლება ისეთი არაწრფივი ცვლილებები გამოიწვიოს, რომლებსაც მარტივი პროცენტული შოკი ვერ ასახავს.
გამოიყენეთ სულ მცირე ორი ლიკვიდაციის წესი: დაუყოვნებლივი შესრულება სტრესულ პირობებში და უფრო ნელი გაყიდვის გზა მიმდინარე ფასის რისკით. უფრო დიდი ნაჩვენები მოცულობა აუცილებლად არ ნიშნავს, რომ დიდი პოზიციიდან იაფად გამოსვლა შეიძლება. მთავარი კითხვაა კონკრეტული ზომისთვის საჭირო ფასის დათმობა და დრო და არა ის, მოხდა თუ არა ბაზრის სხვა ნაწილში გარკვეული გარიგებები.
პრობლემა უკუღმა დასვით და რეაქციები წინასწარ განსაზღვრეთ
უკუ სტრესტესტი იწყება მიუღებელი შედეგით, მაგალითად ფულადი დეფიციტით ან განსაზღვრული ზარალით, და სვამს კითხვას, შოკების რომელმა კომბინაციამ შეიძლება ის გამოიწვიოს. ამან შეიძლება აჩვენოს, რომ რამდენიმე ზომიერი პრობლემა ერთად უფრო საშიშია, ვიდრე ერთი თვალშისაცემი მოვლენა. შეამოწმეთ დამოკიდებულებები: ჰეჯმა შეიძლება ვერ იმუშაოს, რადგან კონტრაგენტიც ან პლატფორმაც ზეწოლის ქვეშაა.
მოვლენამდე ჩაიწერეთ შესაძლო რეაგირებები, მათ შორის რომელი მოქმედებებია საოპერაციოდ შესაძლებელი და ვის აქვს უფლებამოსილება. შემდეგ პორტფელის არსებითი ცვლილებების შემდეგ ტესტი ხელახლა ჩაატარეთ. ცხრილი, რომელიც უნაკლო დისკრეციულ ქმედებას ვარაუდობს, წარმოსახვით პორტფელს ამოწმებს. შეინახეთ საწყისი დაშვებები და შედეგები, რათა ცვლილებები უსიამოვნო დასკვნის გამართლების მცდელობისგან გაიმიჯნოს.
საბოლოო ღირებულებასთან ერთად მოვლენების რიგიც გამოსცადეთ
საბოლოო ღირებულებამ შეიძლება დამალოს მოვლენა, რომელმაც სტრატეგია მანამდე შეაჩერა. ფასი დღის განმავლობაში ეცემა და შემდეგ აღდგება, მაგრამ დამატებითი მარჟის გადახდა ვარდნისას არის საჭირო. დროის ხაზზე განათავსეთ შოკი, მოთხოვნის გამოთვლა, გადახდის ვადა, გაყიდვა, ანგარიშსწორება და აღდგენა. დღის ბოლოს გადახდისუნარიანობა დღის შუაში საკმარის ნაღდ ფულს არ ნიშნავს.
ხელმისაწვდომი 7 000 დოლარი ვერ ფარავს ფულად გადასახდელ 4 000 დოლარის ზარალსა და 5 000 დოლარის დამატებით უზრუნველყოფას: დეფიციტი 2 000-ია. 3 000 დოლარის გაყიდვა ვერ დაგეხმარებათ, თუ ფული დაგვიანებით მოვა. თუ დროულად მოდის, მაგრამ შესრულება 500 დოლარი ჯდება, წმინდა რესურსი 2 500-ია. რესურსის თანხა და მიღების დრო ერთობლივად მნიშვნელოვანია.
სამაშველო ზომებს საკუთარი პირობები აქვს. დამცავი პოზიციის გაყიდვამ შეიძლება ფული გაათავისუფლოს და დარჩენილი რისკი გაზარდოს. უზრუნველყოფის გადატანას მოქმედი დაწესებულებები და არხები სჭირდება. საკრედიტო ხაზი შესაძლოა პირობითი იყოს. ყოველი ჩარევის შემდეგ პორტფელი თავიდან გამოთვალეთ: გაყიდული დაცვა მოდელში აღარ უნდა დარჩეს, ხოლო ჯერ მიუღებელი ფული გადახდის წყაროდ არ ჩაითვალოს.
შებრუნებული სტრეს-ტესტი ეძებს საზღვარს, რომლის მიღმაც დროულად ხელმისაწვდომი რესურსები ვალდებულებებს ვეღარ ფარავს. ზარალის, უზრუნველყოფის მოთხოვნისა და მიუწვდომელი ფულის სხვადასხვა კომბინაციამ შეიძლება ეს საზღვარი გადაკვეთოს. თუ დასაბუთებული ალბათური მოდელი არ არსებობს, აჩვენეთ საზღვარი და დაშვებები და არა გამოგონილი გაკოტრების ალბათობა. სცენარის სიმკაცრე მის სიხშირეს თავისთავად არ განსაზღვრავს.